राष्ट्रसंघमा नेपालको सहभागिता परम्परागत शैलीमै सिमित

७८ औं महासभा बैठक

राष्ट्रसंघमा नेपालको सहभागिता परम्परागत शैलीमै सिमित

सहभागि नेताहरु अन्तर्राष्ट्रिय फोरमहरुमा फोटो खिच्नमै व्यस्त

un 2

नेपालले सन् १९५५ डिसेम्बर १४ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको सदस्यता पाएको हो । सन् १९४९ मा सदस्यताका लागि आवेदन दिएको भएपनि तत्कालिन सोभियत संघका कारण नेपालले सदस्यता पाउन ६ बर्ष कुर्नु परेको थियो । सदस्यता प्राप्त गरेपछि तत्कालिन मेजर पदमबहादुर खत्रीले नेपालको प्रतिनित्व गर्दै महासभा बैठकमा पहिलो पटक सहभागिता जनाएका थिए । नेपालले कहिले प्रधानमन्त्री त कहिले परराष्ट्रमन्त्रीको नेतृत्वमा कुम्भ मेलाका रुपमा चिनिने महासभा बैठकमा आफ्नो प्रत्यक्ष सहभागिता जनाउँदै आफ्ना धारणा राख्ने गरेको छ ।

७८ औं महासभा बैठकमा सहभागि हुन यस पटक प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको नेतृत्वमा एक टोली अमेरिकामा छ । प्रधानमन्त्री दाहालले हिजो मात्रै राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटरेसँग भेटवार्ता गरेका छन् । प्रधानमन्त्री दाहालसँगै राष्ट्रसंघ बैठकमा सहभागि हुन अमेरिका आएका परराष्ट्र मन्त्री एनपि साउदले उपमहासचिवसँग भेटघाट गरेका छन् ।

प्रधानमन्त्री दाहाल र गुटरेका बीच विश्व शान्ति, समृद्धि र बिकासका बारेमा कुराकानी भएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जानकारी दिएको छ । यसो त यस्ता भेटघाटलाई सामान्य मानिन्छ । राष्ट्रसंघका महासचिवले हरेक देशबाट आउने राष्ट्र प्रमुख या प्रधानमन्त्रीलाई भेट्ने चलन छ ।

यस्तै अमेरिकामा हुने यस कुम्भ भेलामा अमेरिकी राष्ट्रपतिले रात्री भोजको आयोजना गरि स्वागत गर्ने चलन छ । त्यसक्रममा मुस्किलले चिना परिचय हुन्छ । भने सामान्य हालचाल सोध्ने चलन छ । नेपालको प्रतिनित्व गर्ने व्यक्ति र अमेरिकी राष्ट्रपतिका बीच फोटो खिचिन्छ । त्यसलाई अमेरिकी राष्ट्रपति र नेपालका बीच भेटघाट भन्ने गरिन्छ । वास्तवमा त्यो औपचारिक भेटघाट मात्रै हो ।

शक्ति राष्ट्र अमेरिकाले नेपाल जस्ता तेश्रो मुलुकलाई सामान्य कुराकानीमै सिमित राख्ने गरेको छ भने केही शक्तिराष्ट्रहरुसँग भने साझेदारी तथा सहकार्यका लागि छलफल गर्ने गरेको छ । नेपालले हरेक सम्मेलनहरुमा राष्ट्रसंघले निर्धारण गरेको बिषयमा आफ्ना धारणा राख्ने गरेको छ । यस पटक प्रधानमन्त्री दाहालले शान्ति, समृद्धि र सबैको दिगोपनका निम्ति दिगो बिकासका लक्ष्य हाँसिल गर्ने बारेमा ऐक्यबद्धता जनाउँदै छन् । भने बिरालो बाँधेर श्राद्ध गरे जस्तै अमेरिकी राष्ट्रपतिसँग फोटो खिच्नेछन् । अझ भनौं अमेरिकी राष्ट्रपति र राष्ट्रसंघका महासचिवसँगको भेटमा हाइ हेलो गरि फोटो खिच्ने परम्परामै सिमित छ ।

राष्ट्रसंघको यस पटकको महासभा दिगो बिकास लक्ष्य एसडिजी र जलवायु परिर्वतनका बिषयमा केन्द्रित छ । त्यस क्रममा प्रधानमन्त्री दाहालले बिभिन्न देशका समकक्षीसँग भेटघाट गर्ने उनको सचिवालयले जानकारी दिएको छ । प्रधानमन्त्री दाहालले महासभाको उच्च स्तरिय शत्रलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा अन्य बिषयलाई कसरी राख्छन त्यो भने केही दिन कुर्नु्पर्ने हुन्छ ।

लामो युद्धको नेतृत्व गरेका नेता, माओवादी अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री दाहालले नेपालको बिकास र समृद्धिका लागि अन्तर्राष्ट्रिय निकायलाई कसरी सम्बोधन गर्छन्, नेपालको बिकासमा सहकार्य या सहयोगका लागि दातृ निकाय या सम्पन्न मुलुकसँग कसरी आग्रह गर्छन त्यो केही दिनमै थाहा हुनेछ । तिव्र बिकासको लक्ष्य हाँसिल गरिरहेका देशहरु भारत र चीनको बीचमा रहेको नेपालले अब बिकासको यात्रा तय गर्दा कसरी काम गर्नुपर्ने हो, त्यो बिषयमा कसरी बोल्छन भन्ने बारे नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालय एकिनका साथ बोल्न सकेको छैन् ।

राष्ट्रसंघमा सहभागि विश्वभरका १ सय ९३ मुलुक मध्ये नेपालको हैसियत गरिब देशको सुचिमै छ भन्दा फरक नर्पला । पछिल्लो क्रममा राष्ट्रसंघमा नेपाल अल्पबिकसित देशबाट बिकासोन्मुख देशका रुपमा चिनिन्छ । तर नेपालको उपस्थिति मात्रै सहभागितामै सिमित छ । राष्ट्रसंघको महासभा बैठक, आफैमा प्रभावकारी मञ्च हो तर नेपाली टोलीले त्यसलाई फाइदाका रुपमा लिन भने सकेको छैन् ।

नेपालबाट आउने प्रधानमन्त्री या परराष्ट्रमन्त्री तथा अन्य सरकारी निकायका प्रतिनिधिहरु नेपाली समुदायकासँग भेट्ने, आफ्ना पार्टी निकटका मान्छेहरुसँग फोटा खिच्नेमै सिमित छ । नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयले प्रयाप्त होमवर्क गरि नेपालको उपस्थितिलाई प्रभावकारी बनाउन सकिरहेको छैन् । नेपालले उच्चस्तरिय बैठकमा दिईएको बिषयमा आफ्नो धारणा राख्ने र साइड लाइन बैठकहरुमा सामान्य छलफलमा सहभागि हुने परम्परागत सहभागिता मात्रै जनाउँदै आएको छ । राष्ट्रसंघको बैठकहरुमा नेपालबाट प्रधानमन्त्री, परराष्ट्रमन्त्री आउनु या सरकारको सचिव आउनुमा तात्तिक फरक देखिन्न् ।

राष्ट्रसंघको फोरममा माओवादीका अध्यक्ष समेत रहेका दाहालको यस पटकको भ्रमण अमेरिकाले माओवादीलाई आतंककारी सुचिबाट हटाएपछिको पहिलो औपचारिक भ्रमण हो । माओवादी अध्यक्ष दाहाल सन् २००८ मा प्रधानमन्त्रीकै हैसियतमा सहभागिता जनाएका थिए । त्यस बेला माओवादीलाई अमेरिकाले आतंककारी सुचिमै राखेको थियो ।

यसो त प्रधानमन्त्री दाहाललको यो चौथो भ्रमण हो । तीन पटक औपचारिक भ्रमणमा उनि अमेरिका आएका छन भने एक पटक पत्नी, स्वर्गिय सीता दाहालको उपचारका लागि सन् २०१९ मा अमेरिका आएका थिए । प्रधानमन्त्री दाहालले सन् २०११ मा दोश्रो पटक औपचारिक भ्रमणका लागि अमेरिका आएका थिए ।

हाल सम्मका छलफल तथा सहभागिता परम्परागत शैलीका मात्रै हुने गरेका छन् । नेपालले यो अन्तर्राष्ट्रिय फोरमलाई भरपुर सदुपयोग गरि जलबायु परिर्वतनका बिषयमा जोडका साथ उठाउनु पर्ने हो । तर त्यसो हुन सकिरहेको छैन् । यस्तै दिगो बिकासको लक्ष्य, गरिबि निवारण, लैङगिक समानता, शिक्षा र स्वास्थ्यमा सबैको पहुँचका बारेमा प्रयाप्त गृहकार्य गरेर आफ्ना धारणा पनि बनाउन सकिरहेको छैन् ।

पत्रकार किशोर पन्थीले प्रधानमन्त्री दाहालले यस पटकको भ्रमणलाई माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले माओवादीको छवि सुधारमा सक्दो फाइदा लिनुपर्ने धारणा राखेका छन् । उनले भने, प्रचण्डको यस पटकको भ्रमण माओवादीलाई आतंककारी सुचिबाट हटाएको पछिको पहिलो औपचारिक भ्रमण भएकाले उनले अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा माओवादीको छबि सुधार र देशको समृद्धिका बारेमा पार्टीको धारणा राख्ने उर्पयुक्त अवसर भएको बताउँछन् । पन्थीले नेपाल हिमालहरुको देश भएकाले जलबायु परिर्वतन र दिगो बिकास लक्ष्यमा नेपालको अवस्थाका बारेमा जमेर बोल्नुपर्ने बताउँछन् ।

आर्थिक पत्रकार बिजय घिमिरेले रेमिट्यान्सले धानिएको नेपालको अर्थतन्त्र सुधारका लागि अन्तर्राष्ट्रिय जगतसँग बिकासको लक्ष्य पुरा गर्नका लागि सहयोग माग्नुपर्ने बताउँछन् । पत्रकार घिमिरेले भने, हामी गरिव मुलुकको सुचिमै छौं, अब नेपाल राजनीतिक कोर्ष पुरा गरि बिकासको यात्रामा छ, यस कारण प्रधानमन्त्री दाहालले आर्थिक सुधारका बारेमा धारणा राख्नुपर्ने बताउँछन् ।

हाल सम्मका छलफल तथा सहभागिता परम्परागत शैलीका मात्रै हुने गरेका छन् । नेपालले यो अन्तर्राष्ट्रिय फोरमलाई भरपुर सदुपयोग गरि जलबायु परिर्वतनका बिषयमा जोडका साथ उठाउनु पर्ने हो । तर त्यसो हुन सकिरहेको छैन् । यस्तै दिगो बिकासको लक्ष्य, गरिबि निवारण, लैङगिक समानता, शिक्षा र स्वास्थ्यमा सबैको पहुँचका बारेमा प्रयाप्त गृहकार्य गरेर आफ्ना धारणा पनि बनाउन सकिरहेको छैन् ।

यस्तै तेश्रो मुलुकका रुपमा चिनिने नेपाल लैङगिक समानतामा कहाँ छ, हाल सम्म के के प्रगती भए, के छ गर्नुपर्छ, भूकम्पले क्षति पूराएको अवस्थाबाट अहिले कुन अवस्थामा आई पुग्यो । पानीको खानीका रुपमा चिनिने नेपालको पिउने पानी कति प्रतिशत पिउन योग्य छ, कोरोना महामारीपछि ध्वस्त अर्थतन्त्रलाई कसरी सुधार गर्नुपर्ने हो जस्ता बिषयमा नेपालले दह्रो गरी धारणा राख्न सकेको देखिन्न् ।

राष्ट्रसंघमा नेपाललाई राम्रो भनेर हेरिने बिषय भनेको शान्ती मिसन मात्रै हो । नेपालले विश्व शान्तिका मिसनका लागि नेपालबाट पठाउने शान्ति सेनामा भने उत्कृष्ठ कार्य गर्दै आएको छ । नेपालले ग्लोबल पिसका लागि भने उत्कृष्ठ कार्य गरेको भनेर चिनिन्छ । अर्को तर्फ लामो युद्ध बिश्राम गर्नका लागि देशका राजनीतिक दलको आफ्नै गृहकार्य र आन्तरिक सहमतिमा युद्ध समाप्ती गरि माओवादी दलिय प्रतिस्पर्धामा आई मुलधारको राजनीतिमा सहभागि भएको बिषयमा भने नेपालले प्रशंसा बटुल्दै आएको छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया

लेखकको बारेमा

भर्खरै

आखिर मानिस किन बसाइँ सर्छ ?
पत्रकारको श्रमका पक्षपाति सुशील’दा
क्यान्सरको भय र भ्रम हटाउन जरुरी छ !
विश्वास गुमाउँदै एनआरएनए अमेरिका
मधेस आन्दोलन र सङ्घीयता

नेपाल अपडेट

सोलुखुम्बुको पिकेमा चौँरी महोत्सव सुरु
नयाँ वर्ष शुभकामना
ठमेल र दरबारमार्ग आजदेखि चौबिसै घण्टा खुला
बेनी–जोमसोम–कोरला खण्डमा ४८ किलोमिटर कालोपत्र

Loading...
Rastra · USD/EUR · 26 May 
Nepal Rastra bank
Check: 26 May 2024 00:40 UTC
Latest change: 25 May 2024 18:19 UTC
Disclaimers. This plugin or website cannot guarantee the accuracy of the exchange rates displayed. You should confirm current rates before making any transactions that could be affected by changes in the exchange rates.
You can install this WP plugin on your website from the WordPress official website: Exchange Rates🚀
CurrencyPrice
Nepalese Rupee 
Nepalese Rupee
132.96
Indian Rupee 
Indian Rupee
83.06
US Dollar 
US Dollar
1
Euro 
Euro
0.92
British Pound 
British Pound
0.79
Australian Dollar 
Australian Dollar
1.51
Japanese Yen 
Japanese Yen
156.98
US Dollar 
US Dollar
1
Rastra · USD · 26 May 
Nepal Rastra bank
Check: 26 May 2024 00:40 UTC
Latest change: 25 May 2024 18:19 UTC
Disclaimers. This plugin or website cannot guarantee the accuracy of the exchange rates displayed. You should confirm current rates before making any transactions that could be affected by changes in the exchange rates.
You can install this WP plugin on your website from the WordPress official website: Exchange Rates🚀