[स्मरण] भेडाफर्ममा राजा वीरेन्द्र

[स्मरण] भेडाफर्ममा राजा वीरेन्द्र

smaran-24112017023941-1000×0
प्रस्तुति : ईश्वरी ज्ञवाली

विसं २०४१ हिउँदको कुरा हो । राजा वीरेन्द्र र रानी ऐश्वर्यले मध्यपश्चिमाञ्चलको क्षेत्रीय भ्रमण गर्ने कार्यक्रम थियो । सुर्खेतमा क्याम्प राखी त्यहीँबाट विभिन्न जिल्ला र क्षेत्रको अवलोकन भ्रमण गर्ने कार्यतालिका बनाइएको थियो । मैले पनि त्यस भ्रमण टोलीमा सहभागी हुने मौका पाएको थिएँ .

जुम्लाको सदरमुकाममा राजाको अभिनन्दन कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो । त्यसपूर्व राजा वीरेन्द्रको निर्देशन र सरकारको विशेष सहयोगमा गोठीचौरमा सञ्चालित भेडाफर्म राजाद्वारा निरीक्षण–भ्रमण गर्ने कार्यक्रम थियो । आफ्नो निर्देशमा स्थापना भएको र त्यस क्षेत्रकै नमुना भेडाफर्म बनाउने अभिप्रायले स्थापना गरिएकाले उक्त फर्म हेर्न राजा विशेष आतुर थिए । अस्ट्रेलिया र युरोपका विभिन्न देशबाट उन्नत जातका भेडा ल्याएर त्यहाँ फर्म स्थापना गरिएको थियो ।

मध्यपश्चिम क्षेत्रका किसानलाई भेडा पालनमा विशेष रुचि जगाउन भनेर फर्मबाट त्यस क्षेत्रका किसानलाई सुपथ मूल्यमा भाले भेडा (थुमा)का अतिरिक्त स–साना पाठीहरू पनि उपलब्ध गराइन्थ्यो । त्यसरी उपलब्ध गराइएका भेडा काटेर मासु खान भने मनाही थियो । राजा वीरेन्द्रको हिमाली क्षेत्रमा उन्नत जातका भेडा र अन्य पशुपालन गर्ने, त्यसभन्दा तल स्याउ, सुन्तला, निबुवा, भोगटे, कागतीजस्ता फलफूल खेती गर्ने र मध्य पहाड र तराईमा खाद्यान्न उत्पादन गरी मुलुकलाई आत्मनिर्भर बनाउने स्पष्ट कृषि नीति थियो । सोही अनुसार एउटा उदाहरणीय भेडाफर्मका रूपमा यसलाई सञ्चालनमा ल्याइएको रहेछ ।

तीनवटा हेलिकप्टर एकसाथ गोठीचौरमा अवतरण गर्दा त्यहाँको माहौल नै बेग्लै बन्यो । ठूलठूला गोभ्रे सल्लाका रुखमुनि केही भेडा चरिरहेका थिए । राजाले भेडाफर्म सञ्चालकलाई सोधे, ‘यत्ति हुन् त भेडा ?’ त्यसपछि ती किसानले राजासहितको हाम्रो टोलीलाई चौरतर्फ लिएर गए । उल्लेख्य संख्यामा भेडा देखेपछि राजा वीरेन्द्रले मुन्टो हल्लाए । उनको अनुहारमा खुसीको लहर दौडियो । ती कर्मचारीलाई ढाडमा धाप मार्दै स्याबासी दिए । आफूले यस्तै कामको अपेक्षा गरेको बताउँदै राजाले त्यस क्षेत्रका अन्य किसानलाई पनि सुपथ मूल्यमा भेडा उपलब्ध गराएर गोठीचौर क्षेत्रलाई नै उन्नत जातका भेडा पालनको विशेष क्षेत्र बनाउन पनि निर्देशन दिए ।

त्यसपछि ती किसानले जाडोमा भेडालाई खुवाउनका लागि भनेर सुकेका घाँसका भारी चाङका चाङ पारेर राखेको ठाउँ अवलोकन गराए । त्यो सबै हेरेपछि भ्रमण दलका हामी केही सदस्यहरू हिउँमा चिप्लेटी खेल्दै रमाइलो गर्‍यौँ ।

अब फर्किनुपर्‍यो भनेर तयारी गर्दै थियौँ, अचानक ठूलो हावाहुरी आयो र बादल मडारिएर एक्कासि अन्धकार छायो । हामी त किंकर्तव्यविमूढको अवस्थामा पुग्यौँ । एकछिन बस्दा पनि बादल फाट्ने कुनै संकेत देखिएन । हेलिकप्टर उड्न सक्ने अवस्था रहेन । राजाबाट भेडीगोठका कारिन्दालाई हुकुम भयो, ‘ अब बाहिर जान सक्ने अवस्था रहेन । यहीँ आगो बाल र एउटा भेडाको थुमा ल्याएर त्यसैलाई काटेर पोल । अब त्यही खानुपर्छ ।’

दाउराको खलियाबाट दाउरा झिके, थुमा भेडालाई ल्याएर ऊन खुर्किन थालेका मात्र थिए, त्यत्तिकैमा फेरि हुरी चल्यो । आँधीबेहरीसहित बादल फाट्न थाल्यो । एकछिनमै बादल फाटेर आकाश छ्याङ्ग भयो । आकाश सफा भएपछि राजाबाट हुकुम भयो, ‘यो थुमा भेडाको त काल आएकै रहेनछ । अब यसलाई नकाट । छोडी देऊ ।’ त्यसपछि हामी भाले जातको भेडा खाने कार्यक्रम नै रद्द गरी जुम्ला सदरमुकामतर्फ लाग्यौँ । अर्को हलिकप्टर हुरीमा परी बाटो बिराएर हरायो । मलाई त्यो घटना सम्झिँदा ‘प्राकृतिक कानुनको विपक्षमा कोही जान सक्दैन’ भन्ने प्रसिद्ध प्राकृतिक कानुनविद् ह्युगो ग्रोसियसको भनाइ सम्झना आयो ।

हामीहरू ढिलो गरी जुम्ला सदरमुकाम पुग्यौँ । त्यहाँका जनता राजालाई पर्खिएर बसिरहेका थिए । राजा पुगेपछि त्यहाँ भव्य कार्यक्रम भयो । राजाको भव्य स्वागत–सत्कारका अतिरिक्त अभिनन्दन गर्ने कार्यक्रम हुँदै थियो, बल्ल सुरक्षाकर्मीहरू चढेको हेलिकप्टर आइपुग्यो । बाटो बिराएर त्यो हेलिकप्टर अन्यत्रै भौतारिन पुगेछ । सम्पर्क गर्न खोज्दा पनि सम्पर्क हुन सकेको थिएन । कार्यक्रम सुरु भएपछि पनि राजा बारम्बार आकाशतर्फ हेर्ने र चारैतर्फ आँखा दौडाइरहेको अवस्थामा रहेको हामीले देख्यौँ । हामी सबैको ध्यान त्यस कार्यक्रममा भन्दा पनि त्यो हराइरहेको हेलिकप्टरतर्फ थियो । कता गए होला भन्ने चिन्तामै कतिखेर कार्यक्रम सकियो, त्यो पनि पत्तो भएन । हेलिकप्टर आएपछि सबै शान्त भयौँ । हामी सबैले सम्भावित दुर्घटना टरेकामा राहतको सास फेर्‍यौँ ।

मुलुकका हिमाली, तराई र पहाडी जिल्लाको समुचित समृद्धिका निम्ति राजा वीरेन्द्रमा विशेष रुचि थियो । जनताको आयस्तर बढाउने र कुनै न कुनै किसिमको रोजगारीको अवस्था सिर्जना गर्न सके उन्नत जीवनस्तरका लागि जनता अन्यत्र भौतारिनुपर्ने र बसाइसराइ गर्नुपर्ने अवस्था आउँदैन भन्ने कुरामा राजा विशेष रूपमा सक्रिय थिए । गोठीचौरमा स्थापना गरिएको भेडाफर्म राजाको त्यही सोचको एउटा उपज थियो ।

साभार ः नेपाल राष्ट्रिय साप्ताहिक

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया

लेखकको बारेमा

भर्खरै

सोलुखुम्बुको पिकेमा चौँरी महोत्सव सुरु
नयाँ वर्ष शुभकामना
ठमेल र दरबारमार्ग आजदेखि चौबिसै घण्टा खुला
बेनी–जोमसोम–कोरला खण्डमा ४८ किलोमिटर कालोपत्र

नेपाल अपडेट

सोलुखुम्बुको पिकेमा चौँरी महोत्सव सुरु
नयाँ वर्ष शुभकामना
ठमेल र दरबारमार्ग आजदेखि चौबिसै घण्टा खुला
बेनी–जोमसोम–कोरला खण्डमा ४८ किलोमिटर कालोपत्र

Loading...
Rastra · USD/EUR · 23 May 
Nepal Rastra bank
Check: 23 May 2024 00:45 UTC
Latest change: 22 May 2024 18:19 UTC
Disclaimers. This plugin or website cannot guarantee the accuracy of the exchange rates displayed. You should confirm current rates before making any transactions that could be affected by changes in the exchange rates.
You can install this WP plugin on your website from the WordPress official website: Exchange Rates🚀
CurrencyPrice
Nepalese Rupee 
Nepalese Rupee
133.26
Indian Rupee 
Indian Rupee
83.25
US Dollar 
US Dollar
1
Euro 
Euro
0.92
British Pound 
British Pound
0.79
Australian Dollar 
Australian Dollar
1.5
Japanese Yen 
Japanese Yen
156.41
US Dollar 
US Dollar
1
Rastra · USD · 23 May 
Nepal Rastra bank
Check: 23 May 2024 00:45 UTC
Latest change: 22 May 2024 18:19 UTC
Disclaimers. This plugin or website cannot guarantee the accuracy of the exchange rates displayed. You should confirm current rates before making any transactions that could be affected by changes in the exchange rates.
You can install this WP plugin on your website from the WordPress official website: Exchange Rates🚀